Bizi takip edin
Abone olun
Bizi takip edin

Aşırı egzersiz overtraining

  • 0 Yorum
  • 1129 Görüntüleme
Hemen baştan söyleyeyim. Hayli uzun bir yazı okuyacaksınız aşağıda. Ancak, konunun önemi ve yaptığım araştırmaların bir araya gelemisnden böylesine uzun bir metin ortaya çıktı. Şimdiden özür diliyor ve daha fazla uzatmadan, sizlerle paylaşıyorum… Sporcuların daha iyi forma girmek için yaptıkları bir yanlıştır. Performansta ve fizyolojik fonksiyonlarda uzun süreli baskı, stres hele bu yük taşınacağından fazla olduğunda ve bu süreç haftalar, aylar, yıllar sürdüğünde içinden zor çıkılacak bir karaçukura düşer insan. Bu spor hayatımız boyunca karşımıza çok sık çıkan istenmeyen bir olgudur. Aşırı çalışmalar performansta ve fizyolojik fonksiyonlarda ani düşmelere sebep olabilir,  birkaç gün dinlenmekle, antrenmanları azaltmakla, istirahat ve hatta besin takviyeleri ile bile o kara çukurdan çıkamazsınız. Guinness Dünya rekorları öncesi ve sonrası benimde overtraining sendromları başıma çok geldi, bazen doktorların 6 ay aktif dinlenme tavsiye ettiği devrelerden geçerek bu karaçukurdan çıkmayı başardım, siz de başarabilirsiniz. Hele hele her gün aynı zamanda halter, yüzme, jimnastik ve judo şampiyonu olmak için bir günde 4 değişik spor branşında çalışır ve SAT eğitimlerine katlanırsanız sürantrenman ve overtraining sendromları uzun süre yakanızı bırakmaz… Semptomlar ağır bedensel ve ruhsal zorlamalar sonucu yaklaşmakta, yavaş yavaş sizi kıskaca almakta olsa da, siz azda olsa farkına varır, ama kabul etmezseniz, bende etmiyordum… Sporcular kas gücünün azalması hissini koordinasyon, egzersiz kapasitesi ve yorgunluğu genellikle hissederler. Aşırı egzersizin ana işaretleri ve semptomları (belirtileri) aşağıda kısaca verildi. İştahta değişme Kilo kaybı Uyku rahatsızlıkları Rahatsız yapı, yorgunluk, anxite, dinlenme Motivasyon ve enerji kaybı arzusu Mental konsantrasyon kaybı Depresyon hissi Olayları takdir etmeme, beğenmeme, zevk almama (egzersize olan tutkunun azalması) Bazı aşırı çalışan sporcular, yanlış inanışla çoğu zaman daha fazla antrenmanın daha ileriye, daha forma sokacağına inanırlar. Hatta aşırı antrenmandan dolayı, formları, performansları düşüş gösterdiği halde, bunu tamamlayıp, düzeltmek için daha da fazla ağır çalışırlar (bende yapmıştım birkaç kez!..) Antrenman programlarını mükemmel dizayn etmek (mükemmel hiçbir zaman yoktur!) için istirahat ve programda değişiklik yapmak, zorluğu ve verimi azaltmak, aşırı antrenman (overtraining) sendromlarından kurtulmak bir abartı olarak görülmemeli. Aşırı çalışmanın altında karmaşık sebepler yatar, bunlar ruhsal ve fizyolojik faktörler olabilir. Bir psikiyatrist "Bir sporcunun strese toleransı fiziksel stres, anxite ve ağır bir ruhsal yıkımla kendini gösterebilir" der. (Walter Hofmann). Müsabakanın ruhsal isteği gereği "yenmek" arzusu yenilmeden korkma, realistik olmayan büyük hedefler, ve diğer beklentiler göğüslenemez ruhsal stres'ler yaratabilir. Bilgi: Başa gelen aşırı kazanma hissi, aşırı egzersizlerin yarattığı istenmeyen müsabaka isteğinin azalmasına, bundan başka antrenmana olan çalışma, zorlama ileri gitme isteğini azaltır, bununla beraber Dr. Walter'in kitaplarında yazdığı; "aşırı antrenman sendromları ve klinik depresyon oldukça aynı sinyalleri verir" der. Beyin yapısında, bağışıklık yanıtlarında endokrinal yollarda, bağışıklık yanıtlarında aynı sebepten kaynaklanan belirtiler oluşur" bilgileri oluşumu açıkça ortaya koyar. Böylesine zorlu belirtiler ile ve kendimle savaş verirken, birçok amirimi, arkadaşımı, antrenörümü, kırdığım olmuştur, sporcular böylesine zorlu durumlarda rakibinden önce kendilerini yenmeyi öğrenmeli, sonradan utanacakları hataları yapmamalıdırlar. Hani Zen ustaları, meditasyon guruları derler ya… "her kim ki birini yener bu  tekniktir, kas kuvvetidir, fakat o kendini yenerse güçlüdür…" Aslında aşırı antrenmanın fizyolojik ve psişik faktörleri bilinse de, her kafadan bir ses çıkabilir Nasıl Türkiye'de 78 milyon futbol antrenörü varsa!.. Bu konuda da bilgi sahibi çok uzman vardır! Aslında konu tamamen (%100) anlaşılmamıştır. Araştırmacı spor bilimcileri ve spor psikiyatristleri sinir sistemindeki değişiklikler, endokrin (hormonsal) bağışıklık (immune) sistemindeki yıkıcı etkilerden oluştuğunu belirtiyorlar. Semptomların aşırı antrenmanlardan mı, yoksa diğer psikolojik, ruhsal sorunlardan mı, kaynaklandığı, etki ve sebep ilişkisini analiz ederek tespit edilebilir. Bazı egzersiz bilimcileri biz sporculara aşırı antrenman belirtilerinin (overtraining sendrome) aşırı otonom sinir sistemi yanıtlarından kaynaklandığını söylemekteler. Performanstaki değişiklikleri yansıtan fizyolojik belirtilerin sempatik veya parasempatik, otonom sistemlerine bağlı dallardan kaynaklandığı, buna da aşırı antrenmanı sebep olduğu ve aşağıdaki belirtilerin eşlik edeceğini sizlere bir kez daha hatırlatmak istedim. İstirahat nabzının artması Kan basıncının artması İştahsızlık Vücut kitlesinin azalması Uyku bozuklukları Ruhsal dengesizlik ve Artan bazal metabolizma oranı Bu aşırı antrenman belirtileri çoğunlukla çok yüksek derecede zorlu antrenman yapma isteğiyle tutku dolu sporcularda daha çok olur.(Bende yıllarca olduğu gibi...) Diğer bir çok çalışmada parasempatik sinir sisteminin (otonom sinir sistemi ile ilgili, enerjiyi koruyan, tamamlayan ve kalp atışını yavaşlatan özelliği var.) bazı aşırı çalışmada ağır bastığını göstermektedir, ekseri de dayanıklılık sporcularında. Böyle durumlarda enerji azalması belirgin olarak SEMPATİK AŞIRI EGZERSİZ ile ilişkilidir.   Parasympathetic overtraining belirtileri İstarahatteki durumda kan basıncı azalması Egzersiz sonrası kalp atımlarının çabuk düzelmesi İstirahat nabzının azalması Yorgunluğun erken başlamasıdır. Sporcuların yapıları, branşları farklı olsa da bu benzer sendromları hepsinde aynı olabilir. Belirtiler ‘zorlukla ilgili’ veya ‘volüm ile ilgili’ olabilir, tabi ki aşırı volüm, aşırı zorluk sonucu oluşabilirler. Zıplama, tepe (overreaching) yapmak istediğimiz kritik zamanlarda endokrin (hormonal) sistemimizdeki bozukluklar aşırı yüklenme sonucu kaynaklanabilir. Bazı sporcularda zorlu antrenmanlar arttıkça, kandaki Troksin hormonu konsantrasyonu (yoğunluğu) ve testosteron ekseri azalır, kortizol seviyesi ise artar. Kortizol yıkıcı, tahrip edici bir hormondur bağışıklık sistemini, protein ve büyüme hormonu sentezini engelleyebilir. Artan kortizol yapımdan ziyade (Anabolik) yıkım işlemi (katabolik) başlatabilir. Son zamanlarda bilim adamları dinlenme araları olmadan çok çok aşırı zorlu idmanları 40 dakikadan fazla yapmanın hem yıkıma, hem de bağışıklığın bozulmasına yol açtığı ile ilgili kitaplar ve makaleler yazmaktalar. Aşırı uzun süreli antrenman yapan hırslı ve tutkulu sporcuların, protein yıkımı bu protein katabolizması demek oluyor, kanlarında üre yoğunluğunun arttığı görülmekte, bu belkide kilo verme veya kas kitlesi kaybetmenin işareti olabilir. Olay yine size anlattığım pentatlon (5 ayrı yarışma branşı) judo, akrobatik jimnastik ve halter branşlarının hepsinde çalışırken, SAT eğitimleri de çok ağır geliyordu bana annem ve deniz kuvvetleri o kadar iyi besliyorlardı ki inanılmayacak şekilde günde 8000 - 8500 K/kalorilik besleniyordum. Et miktarı da o kadar çok artmıştı ki kanda ürik asit seviyesi 8 mgr/dl gibi üst seviyeler çıkmış, eklemlerin ayak bileklerim ve parmaklarım kızarıp şişmiş gut hastası (podogra, damla, nikris) olmuştum. SAT kursuna acılar içinde ağrı kesiciler içinde devam ettim. Üre de çok artmıştı hemde tüm SAT kurs talebelerinde… Doktorlar proteini azaltıp lifli ve nişastalı karbonhidratları ve suyu artırdılar dietlerimizde, su alımı arttı çünkü 1 gram karbonhidratın verimli yanması için 2,7 gram, oksidasyon  suyu gerekiyordu. Onu da atlattık!... İnsan ne acılar atlatmıyor ki! SAT kursu sonucu biokimyamız üzerinde araştırma yapan deniz kuvvetleri doktorları istirahatteyken katekolaminler dediğimiz Epinefrin (adrenalin) ve Norepinefrin (noradrenalin) kan seviyelerini araştırdılar. Öğrendik ki bu 2 hormon kalp atım frekansımızı ve kan basıncımızı artırıyormuş (ne yorulma ise bu…)   Sonraki yıllarda konunun içine iyicene girince bu iki hormonun ölçümü aşırı antrenman (overtraining) hakkında önemli bilgiler verdiğini öğrendik. Sonraki yıllarda forma girdikçe bu hormonların kanda istirahat anında düşebileceğini gördük. Stres'e neden olan aşırı yüklenme sendromları beynin altında bulunan Hipotalamus (bazılarımızda olmayan!..) ile ortaya çıkabilir. Bu strese sebep olan aktiviteler aşağıdakiler ile ilgilidir. Sempatik - adrenal medula (SAM) Hipotalomik - pituarity - adrenocortikal (HPA) konuyu ilerde daha geniş açacağız. Sanders, wilmore, Kenney, Costil, Triplett. (2014)   Bilgi Aşırı yükleme sendromlarının sistematik yangılarla ve artan sitokin sentezinden kaynaklandığı açıklanmakta. Bu değişiklikler bağışıklık sisteminin baskılanması ile ilgili ve bu da sporcuların artan enfeksiyona ve hastalıklara yatkınlığına sebep olmakta (yukarıda anlatıldı ve başımıza sık sık geldi).Prof.Dr.Larry Sanders

Etiketler : spor sporvitrini.com Uğur Öztürk

Kategoriler : Manşet Yazarlar

Yorumlar

İlginizi Çekebilir
Filede start kupa maçlarıyla…
Sevgili voleybol dostları Corona Virüs nedeniyle diğer branşlarda olduğu gibi voleybol maçları da uzun bir süre iptal edilmişti.. Yetkililerin aldıkları kararla bazı dallarda olduğu gibi voleybol maçlarının da yapılmasına izin verildi. Voleybol Sezonu AXA Sigorta Kupa Voley Efeler ve Sultanlar maçlarıyla start alıyor. 2020-2021 Sezonu AXA Sigorta Kupa Voley erkekler kategorisindeki, maçlar 31 Ağustos-02 Eylül tarihleri arasında oynanacak. Sultanlar Kupa Voley maçları ise 4 -6 Eylül tarihleri arasında oynanacak. Gruplarında ilk iki dereceyi alan takımlar çeyrek finale yükselecek. Şubat ve Mart aylarında oynanacak çeyrek ve final karşılaşmaları sonrası şampiyon belli olacak. Sultanlar ve Efeler ligleri de başlıyor Kupa maçlarıyla başlayan voleybol 2020-2021 Sezonu Efeler ve Sultanlar Ligi ile 1.ve 2. Bayan- Erkekler Ligiyle devam edecek. Sultanlar ve Efeler Ligi bu sezon 16’şar takımla oynanacak. Sultanlar Ligi 12 Eylül 2020 Cumartesi, Efeler Ligi 13 Eylül 2020 Pazar günü start alacak. Çift devreli lig usulü oynanacak karşılaşmalar sonucunda son 4 sırada yer alan takımlar 1. Lige düşecek. Sıralamada ilk dört sırayı alan takımlar Play-Off maçlarını oynayarak sıralama belirlenecek. 5-8 sırada yer alan takımlar 2. Etap maçları sonrası sıralar belli olacak. Liglerin yeni takımları Voleybolun bütün kategorilerinde maçlar kaldığı yerden dereceleri onayladı. Sultanlar ve Efeler Ligi’nde düşme kaldırıldı. 1. Ligde de gruplarında ilk 2 sırayı alan takımlar Efeler ve Sultanlar Ligine yükseldiler. Erkeklerde gruplarında ilk 2 sırayı alan Bingöl Solan Spor, Şanlıurfa Haliliye Belediyesi, Afyonkarahisar Afyon Belediye Yüntaş ve İzmir Altekma takımları Efeler Ligi’ne yükseldi. Bayanlar 1. Ligi’nde de gruplarında ilk üç sırayı alan Çanakkale Çan Gençlik Kale Spor, İstanbul Sarıyer Belediyesi, Aksaray Kuzey Boru ve Ankara İlbank da Sultanla Ligi’nin yeni takımları oldular. 48 takım mücadele edecek Yeni Sezonda Bayanlar 1. Liginde A ve B gruplarında 12’şer takım olmak üzere 24 takım mücadele edecek. Erkekler 1. Ligi de Bayanlarda olduğu gibi A ve B Gruplarında 12’şer takımdan 24 takım yer alıyor. Bayan ve Erkeklerde bu 48 takım çift devreli lig usulü maçlarını yapacaklar. Gruplarında ilk 4 sırayı alan 8 takım yarı finale yükselecek. Yarı final sonrası gruplarında ilk 2 sırayı alan 4 takım finale yükselir. Final sonrası ilk iki sırayı alan takımlar Sultanlar ve Efeler Ligine yükselecek. Gruplarında son üç sırayı alan 10-11 ve 12 olan takımlar 2. Lige düşecekler. 2. bayanlar Ligi’nde 84, erkeklerde 59 takım ter dökecek Voleybol 2. Ligi Bayanlarda sekiz Grupta 84 takım yer alırken, Erkekler 2. Liginde de altı Grupta 59 takım 1. Lige yükselmek için kıyasıya mücadele edecek. Bayanlar ve Erkeklerde Grup maçları 11 Ekim 2020 Pazar günü başlayacak. Maçlar çift devreli Lig Usulü oynanacak. Erkeklerde ve bayanlarda16 takım yarı finale yükselecek. Gruplarında Son sırada yer alan takımlar mahalli lige düşecek. Finalde maçlarında ilk iki sırayı alan takımlar 1. Lige yükselirler. Çok değerli voleybol ve sporseverler Voleybol 2020-2021 Sezonu başlarken kısa da olsa liglerimizden bahsetmek istedim. Yeniden görüşmek üzere sağlıkla hoşça kalın.

Süper Lig Puan Durumu


TakımPuan
1.aytemi̇z alanyaspor 6
2.göztepe a.ş. 4
3.beşi̇ktaş a.ş. 4
4.fraport-tav antalyaspor 4
5.fati̇h karagümrük a.ş. 3
6.galatasaray a.ş. 3
7.atakaş hatayspor 3
8.büyükşehi̇r beledi̇ye erzurumspor 3
9.fenerbahçe a.ş. 3
10.hes kablo kayseri̇spor 3
11.i̇tti̇fak holdi̇ng konyaspor 1
12.trabzonspor a.ş. 1
13.gençlerbi̇rli̇ği̇ 1
14.yeni̇ malatyaspor 1
15.yukatel deni̇zli̇spor 1
16.çaykur ri̇zespor a.ş. 0
17.mke ankaragücü 0
18.kasimpaşa a.ş. 0
19.gazi̇antep futbol kulübü a.ş. 0
20.demi̇r grup si̇vasspor 0
21.medi̇pol başakşehi̇r fk 0

Title

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.

www.sporvitrini.com © 2010 - Tüm Hakları Saklıdır.

"www.sporvitrini.com" Basın Ahlak İlkelerine uymaya söz vermiştir ve bütün hakları saklıdır. Spor haber portalımız 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'na uygun olarak yayınlanmaktadır. ‘www.sporvitrini.com’da yayınlanan tüm haberler ve makaleler, kaynak gösterilmek ve ‘www.sporvitrini.com’un ilgili sayfasına link verilmek koşuluyla yeniden yayınlanabilir. ‘www.sporvitrini.com’ da yayınlanan yazılar ve yorumlardan yazarları sorumludur. www.sporvitrini.com sayfalarında yer alan ve ayrı bir sayfada açılan harici linklerin sorumluluğunu almaz.sporvitrini.com web sitesinde yer alan tüm sayısal veriler, istatistikler ve tahminler sadece bilgilendirme amaçlıdır. Köşe yazılarında yer alan içerik yazarların kendi görüşleri olup; ilgili konu hakkında sporvitrini.com'un genel görüşünü yansıtmaz. Web sayfalarımızda yer alan bilgiler ve doğrulukları tarafımızca garanti edilmemekte olup, bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemektedir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan,eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü zararlardan dolayı sporvitrini.com sorumlu tutulamaz.

Tasarım ve Programlama: Erdem FIRAT & Hicabi ERDEM